Zo ben jij mentaal klaar voor de volgende levensfase

Ergens in de verte doemt een nieuwe fase op. Of je het nu wil of niet; dat pensioen komt steeds dichterbij. De levensfase waarin werken stopt en ‘Het Grote Genieten’ begint. Dat klinkt eenvoudig maar is dat wel zo? Ben je er mentaal klaar voor?

Niet meer werken: een raar idee

We bereiden ons steeds beter voor op ons pensioen. Dat wil zeggen: op financieel gebied. Maar hoe zit het mentaal als straks alle structuur wegvalt en je niet meer naar je werk gaat? Voor veel mensen is dat een raar idee.
Je baan heeft je gevormd. Het samenspel met anderen, je toenemende verantwoordelijkheden en misschien wel het aanzien dat met je functie verbonden leek te zijn. Wat doet het met je als je baan wegvalt?

“Leef vooral niet naar je leeftijd”

Volgens hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder is het belangrijk om bezig te blijven: “Als je helemaal niets doet, gaat je brein snel achteruit en word je oud” zegt hij in Het Parool. “Blijf daarom initiatieven nemen en doe dingen die je nog niet kunt; leer een taal of goed fotograferen. Zolang het maar moeite kost, daar heeft je brein wat aan. Dus blijf uitdagingen aangaan en begin met nieuwe dingen. Je moet vooral niet leven naar je leeftijd."

Over een paar jaar met pensioen? Dit ga je missen van je werk

Mopperen op je werk; doe het nog maar even, nu het nog kan. De kans is namelijk groot dat je je werk gaat missen. Deze vijf punten spelen daarbij een grote rol:

1. Inkomen

Hoewel je er een pensioen of AOW voor terugkrijgt, voelt het anders dan ‘loon naar arbeid’.

2. Dagstructuur

Werktijden en voorspelbare momenten in de dag geven houvast en rust in je hoofd

3. Collega’s

De dynamiek van samenwerken met andere mensen, sociale contacten en aandacht zijn een belangrijk onderdeel op het werk.

4. Nuttig voelen

Een bijdrage leveren aan de maatschappij geeft veel mensen een goed gevoel. Ze doen ertoe.

5. Status

De hiërarchie op het werk maakt duidelijk: zo verhoud je je tot elkaar. Ook naar de buitenwereld geeft het aanzien. Na je werkend bestaan vervalt die positie.

Wie ben je nog zonder je baan?

Werk neemt een belangrijke plaats in. Het wegvallen van zo’n groot component is behoorlijk ingrijpend. Afbouwen van het werkend bestaan kan helpen om langzaam te wennen aan de verschuiving, vindt ook de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS). Zij adviseren het werken niet abrupt te beëindigen maar pleiten voor een geleidelijke overgang naar het pensioen. Bijvoorbeeld door al wat eerder parttime gaan werken en je uren af te bouwen richting je pensioendatum. Voor wie hard doorwerkt tot het einde, is de overgang naar pensioen een stuk lastiger. Bij deze mensen heeft persoonlijke ontwikkeling naast het werk wellicht ook weinig aandacht gekregen. Vooral hun baan vormde een belangrijk deel van de identiteit. Wanneer die baan dan wegvalt rijst de vraag: wie ben ik dan nog?

Betekenis geven aan de fase na je pensioen

Werk is steeds meer een status geworden. Toch is je baan maar voor een deel wie je bent. Naast werknemer ben je namelijk ook iemands kind, misschien ben je zelf vader of moeder, iemands partner, vriend of vriendin. Na je pensioen ga je je tijd anders besteden. Maar hoe geef je nou betekenis aan deze nieuwe levensfase? Dat is voor iedereen anders. De één gaat reizen, de ander kiest voor vrijwilligerswerk of begint eindelijk met het leren van die ene vreemde taal. Andere mensen willen misschien verbonden blijven met hun oude werkgever. Volgens Aletta Winsemius, adviseur bij de RVS, is het slim om die mogelijkheden bijtijds te bespreken: “Nu is het zo dat je vaak automatisch uit dienst treedt. Maar als je er op tijd goede afspraken over maakt, valt er veel winst te behalen.” Heb je nog geen idee wat je wil of denk je: dat komt nog wel? Ook dan ben je niet de enige.

Waarvan word jij gelukkig?

Vraag jezelf af, in aanloop naar je pensioen, wat voor jou belangrijk is. Wat drijft jou? Waar word jij gelukkig van? Geen eenvoudige vragen. Daarom helpen we je graag op weg. Er bestaan verschillende methodes die nuttig kunnen zijn. Je kunt aan de slag met zelfhulpboeken of luisteren naar podcasts. Ook zijn er complete programma’s om te volgen. Variërend van een aantal lessen tot opleidingen van een jaar. Ongeacht jouw doel, helpen ze je het beste uit jezelf te halen. Of het nou gaat om aanleren van nieuwe gewoontes, het krijgen van zelfvertrouwen of het loslaten van andermans verwachtingen; je gaat aan de slag met jezelf en krijgt zicht op wat je nu echt wil en wat belangrijk voor je is.

Ben jij ook toe aan antwoorden op je persoonlijke vragen?

Ga dan aan de slag met de mentale voorbereiding op je pensioen. Deze twee programma's kunnen je daarbij helpen. Zo start je met een frisse geest en heldere doelen aan je nieuwe levensfase. We hebben twee opties hoor je op een rijtje gezet;
  • Een beweging van David de Kock en Arjan Vergeer. Met hun programma’s en events willen ze van Nederland het gelukkigste land maken. Lees hier meer over '365 dagen succesvol' of beluister gratis een podcast over een onderwerp dat jou aanspreekt. Dat kan in je podcast app of op Spotify.
  • Een programma van Michael Pilarczyk. Samen met zijn partner leert hij je om jezelf te begrijpen door bewust te leven. Kijk hier voor meer informatie over ‘Leef je mooiste leven’ of beluister gratis een aflevering in je podcast-app of op Spotify.

Ken je iemand die iets aan dit artikel kan hebben? Stuur het gerust door:
Meest gelezen:
Over WYZ
Wij helpen jou met de antwoorden op jouw vragen, delen we verhalen van anderen en helpen we jou om in actie te komen. Of het nou gaat over Geld, (vrijwilligers)werk, dingen doen of zorgen voor een ander. Wij zijn er voor jou, samen zijn wij WYZ.
Word lid van WYZ en ontvang toegang tot exclusieve artikelen, korting van onze partners en antwoord op iedere vraag van onze WYZbutler.