Waarom we goede voornemens (zoals kijken naar het pensioen) maar blijven uitstellen

Met een nieuwe levensfase komen nieuwe bijpassende voornemens. Of het nu gaat om verantwoord fit blijven, je geldzaken in kaart brengen, eens goed naar je pensioen kijken of een nieuwe woning zoeken. Toch lukt het maar weinig mensen om daadwerkelijk in actie te komen. Waarom is dat?
 
Je buurvrouw zegt terloops dat zij met een adviseur heeft gezeten. Ze heeft haar geldzaken nu zodanig geregeld dat ze vijf jaar eerder met pensioen kan gaan. En jij denkt; ‘O ja, daar moet ik ook echt nog eens goed naar gaan kijken.’ Maar vervolgens gaat er weer een maand voorbij of zelfs een jaar. En slokt het dagelijkse leven al je aandacht weer op. En voor je het weet wordt ook dit weer één van die talloze ‘moet ik ook eens wat mee’ balletjes in je hoofd. Die daar rond blijven zweven zonder dat je iets mee doet. 
De meeste mensen herkennen zich denk ik wel in een dergelijke situatie. Of het nu gaat om je gezondheid, je woonsituatie, je verzekeringen of je pensioen. Het zijn dingen waarvan je wel weet dat ze eigenlijk heel belangrijk zijn, maar waar je in de praktijk maar niet aan toe komt. Heel erg zonde, want het zou een ontzettend verschil kunnen maken in de kwaliteit van je leven. En bovendien is het ook erg vermoeiend om altijd maar met die voornemens je hoofd rond te blijven lopen, zonder er iets mee te doen. 

Uitstelgedrag nergens zo groot als bij het regelen van het pensioen

Uit onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat uitstelgedrag een groot probleem is omtrent het pensioen. Mensen gaan ervanuit dat het (partner)pensioen goed geregeld is omdat je er goed voor betaalt. En ze vinden dat de verantwoordelijkheid ervoor niet bij henzelf ligt, maar bij het pensioenfonds of de pensioenverzekeraar. Marike Knoef, Hoogleraar aan de Universiteit van Leiden, verklaart hierover dat het pensioen voor mensen vaak ver weg voelt, of dat vandaag belangrijker voelt. En ook dat het vaak complex lijkt. Hierdoor zeggen mensen ‘daar moet ik nog eens over nadenken’ of ‘daar moet ik mij nog eens in verdiepen’ om het vervolgens steeds verder vooruit schuiven totdat het er niet meer van komt. 
Toch maken veel mensen zich zorgen over hun pensioen. Ruim een derde van de mensen ligt wel eens wakker van zijn of haar pensioen, blijkt uit de pensioenmonitor van Wijzer in Geldzaken. Logisch, want bijna net zoveel mensen sparen hier ook echt te weinig voor. Ze beseffen wel dat levensgebeurtenissen invloed hebben op het pensioen, maar ondernemen maar zelden actie. 

Een nieuwe levensfase zorgt voor nieuwe voornemens

Het maken van een pensioenplan is een goed voorbeeld van een voornemen dat bij veel mensen speelt. Vooral bij mensen die zich in de tweede helft van hun leven bevinden. Maar wanneer je deze leeftijd bereikt, zijn er meer dingen in je leven aan het veranderen. Je kinderen gaan het huis uit, je lichaam is niet meer zoals het twintig jaar geleden was en je prioriteiten verschuiven. Wellicht dat je er nu aan denkt om kleiner te gaan wonen, of te kijken of een vakantiehuisje een mogelijkheid is. 
Misschien wil je wel met een personal trainer aan de slag om op een verantwoorde en veilige manier toch nog zo fit mogelijk te blijven. Of heb je als voornemen om al je verzekeringen eens goed in kaart te brengen om te kijken of deze nog wel aansluiten bij je huidige levenssituatie. Het zijn dingen die ons allemaal bezighouden. 

Waarom we het zo moeilijk vinden tot actie over te gaan

Het is duidelijk dat het niet ligt aan gebrek aan bereidwilligheid of wensen. We willen wel in actie komen, het lijkt ons gewoonweg niet te lukken. Uit onderzoek (Krijnen, Zeelenberg, & Breugelmans, 2015) blijkt dat juist bij belangrijke beslissingen, we er langer over na willen denken en ‘bang’ zijn om een knoop door te hakken. Ook al weten we dat dit ons op termijn nadelige gevolgen zal hebben. Zoals bijvoorbeeld het oplopen van kosten wanneer we niet naar onze financiën kijken, of het hebben van een minder fit lichaam wanneer we niet ons best doen een sportactiviteit te vinden die bij onze leeftijd en lichaam past. 
Daarnaast is de mens eigenlijk simpelweg een gewoontedier. Gewoontes kosten ons weinig energie om tot uitvoering te brengen en dus bewegen we ons over het algemeen van gewoonte naar gewoonte door de dagen. 
Het oppakken van iets nieuws, iets anders, kost ons ontzettend veel energie. En als we er dan ook nog tegenop zien omdat het ons heel moeilijk of stom lijkt, dan zijn dat te veel drempels die we moeten nemen om in actie te komen. We willen wel, maar het lijkt gewoon te veel en te moeilijk. En dus beginnen we er niet aan.  

Ken je iemand die iets aan dit artikel kan hebben? Stuur het gerust door:
Meest gelezen:
Over WYZ
Wij helpen jou met de antwoorden op jouw vragen, delen we verhalen van anderen en helpen we jou om in actie te komen. Of het nou gaat over Geld, (vrijwilligers)werk, dingen doen of zorgen voor een ander. Wij zijn er voor jou, samen zijn wij WYZ.
Word lid van WYZ en ontvang toegang tot exclusieve artikelen, korting van onze partners en antwoord op iedere vraag van onze WYZbutler.