Regie, structuur en zingeving voorkomen het ‘zwarte gat’

Pensioen is genieten. Tenminste, dat is het beeld. Dan worden er hobby’s opgepakt, reizen gemaakt en kleinkinderen verwend. Deze idyllische kijk op pensioen strookt niet altijd met de werkelijkheid. Pensioen kan namelijk ook tegenvallen. Teleurstelling, gebrek aan zingeving en het gemis aan sociale contacten kunnen zorgen voor vervelende gevoelens. Coach Hanneke van Harten weet daar alles van. Zij begeleidt mensen rondom hun pensioendatum maar begint daar liever vijf jaar eerder mee: ‘Wie op tijd begint met voorbereiden, plukt daar enorm de vruchten van.’

Waarom is al die aandacht voor de pensioenfase zo belangrijk?

“Met pensioen gaan is een grote verandering in een mensenleven. Zodra het begrip ‘werken voor je geld’ vervalt, heb je misschien nog twintig jaar te gaan. Alle tijd dus om andere talenten uit de verf te laten komen. Een prachtige kans, maar niet een eenvoudige. 
Tijdens je werk word je bedolven onder trainingen maar alles rondom pensioen, dat moet je zelf doen. Gelukkig zien werkgevers ook dat dat gek is. Zij besteden steeds meer aandacht aan deze fase van hun medewerker. Bij pensioencoaching wordt de niet-financiële kant meer belicht. Hoe meer geleidelijk het afbouwen van werk gaat, hoe soepeler je het pensioen nadert. En dat is voor iedereen prettig.”

Over welke thema’s maken mensen zich druk?

“De mensen die ik coach, gaan allemaal binnen nu en zo’n twee jaar met pensioen. Sommigen vinden het zwaar om nog gemotiveerd te blijven tot de pensioendatum. Anderen willen helemaal niet stoppen met werken. 
Afscheid nemen is ook een terugkerend thema. Ondanks dat het belangrijk is, willen veel mensen liever onopvallend van het podium verdwijnen. Daarnaast is er spanning voor het grote onbekende. Want wat ga je doen met al die vrije tijd? En hoe werkt dat thuis? Dat houdt iedereen wel bezig. Ik help mensen om vooral zelf te blijven sturen.”

Hoe help je iemand die niet wil stoppen?

“Ik begeleid mensen die niet kunnen onthechten van hun werkzaamheden en collega’s. Het is belangrijk om je los te koppelen van het werk om opnieuw je leven te kunnen inrichten. Een lege agenda kan sommigen angst inboezemen. Maar als je leert om de regie te nemen over je eigen leven, voelt het al beter. Misschien besluit je wel parttime te blijven werken of vrijwilliger te worden. Zelfsturing is erg belangrijk.”

Waarom pleit je voor een goed afscheid?

“Het afscheid is een belangrijk moment waarin je een definitieve punt zet achter je werkzame carrière, ongeacht of je nog deeltijd zal terugkeren. Je verdient een officieel moment om terug te blikken en elkaar het beste toe te wensen. Als deze deur gesloten is, kan de nieuwe deur helemaal open waarin jij kiest en beslist wat je wil. Dus ook al sta je niet graag in de belangstelling, neem wel duidelijk afscheid.”

Bestaat het echt, dat zwarte gat na je pensioen?

“Dat bestaat zeker. En het is heel vervelend om te ervaren. Natuurlijk is het niet uitsluitend een zwart gat, net zo min als pensioen elke dag vakantie is. Ik ben er van overtuigd dat je teleurstelling kunt voorkomen door je ruim op tijd voor te bereiden op je pensioen. De planning die ik met mensen maak, is heel concreet. Wat doe je de eerste week dat je niet werkt? Wat doe je de eerste maand? Hoe zien de eerste vijf jaar eruit?” 

Waarom is zo’n planning belangrijk?

“Doe je dat niet, dan word je geleefd. Mensen raken overspoeld door het leven en dat is jammer. Dan is er ook meer ruimte voor negatieve gevoelens. Het is belangrijk om te werken aan regie en het creëren van een stabiele structuur na pensioneren.”

‘Wie ben ik zonder werk?’ Is dat echt een worsteling?

“Absoluut. Sterker nog, misschien is het wel het meest onderschatte thema. Als je zo lang hebt gewerkt en bent vergroeid met je baan, dan is het enorm vervreemdend als dat werk wegvalt. Het is goed om jezelf dan onder de loep te nemen en te bekijken wie je precies bent. Vaak ontdekken mensen onder gesneeuwde talenten of verlangens. Die kunnen na pensioen dus aandacht krijgen. 
Ik sprak ooit een man die me met glimmende oogjes vertelde altijd nog eens buschauffeur te willen worden. In deze fase kon hij dat dus doen. Niet voor het geld maar parttime voor zijn plezier. Mooi toch? Grijp die kans. Je bent nooit te oud om te leren.”

Genieten van je pensioen, valt dat te leren?

“Genieten is geen constante factor is. Genieten zit verweven door je leven. De kunst is het vinden van een fijne balans tussen alles wat je belangrijk vindt. Zoals je relatie, hobby’s, gezondheid, sociale contacten, vrijwilligerswerk, persoonlijke ontwikkeling en van betekenis zijn voor de maatschappij. 
Denk ook aan de contacten die je zonder je partner onderhoudt. Als je zorgvuldig omgaat met deze nieuwe levensfase, valt er heel veel te genieten'

Heeft pensioen ook gevolgen voor je relatie thuis?

“Jazeker. Thuis zul je opnieuw een manier moeten vinden om samen te leven. Ik bied ook coaching aan stellen. Heldere communicatie en het afstemmen van verwachtingen is enorm belangrijk, want je wil niet van elkaar vervreemden.”

Gratis intake met expert en wandelcoach Hanneke van Harten

Hanneke van Harten is wandel- en pensioencoach. Zij begeleidt mensen die bijna met pensioen gaan of ervoor kiezen nog even door te werken. Thema’s als verandering, zingeving en ritme komen terug in de coaching die zij wandelend door de natuur aanbiedt. Er zijn verschillende pensioencoaching mogelijkheden, zowel met als zonder overnachting. Leden van WYZ krijgen een gratis intakegesprek. Je zit nergens aan vast en na het gesprek beslis jij of je verder wil. Voor meer informatie en aanmelden kijk je op bijnametpensioen.nl. Nog geen lid van WYZ? Je regelt het snel op onze site.
 

Ken je iemand die iets aan dit artikel kan hebben? Stuur het gerust door:
Meest gelezen:
Over WYZ
Wij helpen jou met de antwoorden op jouw vragen, delen we verhalen van anderen en helpen we jou om in actie te komen. Of het nou gaat over Geld, (vrijwilligers)werk, dingen doen of zorgen voor een ander. Wij zijn er voor jou, samen zijn wij WYZ.
Word lid van WYZ en ontvang toegang tot exclusieve artikelen, korting van onze partners en antwoord op iedere vraag van onze WYZbutler.